ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΑΤΡΑΣ – ΔΙΑΔΡΟΜΗ 2 (ΚΑΤΩ ΠΟΛΗ) ΚΑΙ ΔΙΑΔΡΟΜΗ 3 (ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ)

ΑΡΧΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Το έργο εντάχθηκε αρχικώς προς χρηματοδότηση για το σύνολο της σύμβασης, ήτοι 9.663.286,06€ (με τον ΦΠΑ), από το Ευρωπαϊκό ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), επιχειρησιακό πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα», βάσει της αρ. πρωτ. 4646/05-11-2019 απόφασης ένταξης του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας (ΑΔΑ: Ω2Ψ97Λ6-9Χ6), στον άξονα προτεραιότητας 2 «Προστασία του Περιβάλλοντος – Μετάβαση σε μία οικονομία φιλική στο περιβάλλον», με τίτλο δράσης 6.e.1.1«Δράσεις Αστικής Ανάπτυξης ιστορικών, εμπορικών και τουριστικών κέντρων της Περιφέρειας» της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της πόλης των Πατρέων, με αρ. ΟΠΣ 5046094 της Σ.Α. ΕΠ0011 και κωδικό προϋπολογισμού Δήμου Πατρέων Κ.Α.:64-7341.73207

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΑΡΧΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:  11.655.723,26€ (με τον ΦΠΑ)

1η ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ: 241.146,74€ (με τον ΦΠΑ)                        

2η ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ: 2.379.655,43€ (με τον ΦΠΑ)

ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΥ: 14.276.525,43€ (με τον ΦΠΑ)

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Επί της συνολικής δαπάνης του έργου 14.276.525,43€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) από τις πιστώσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα 2014-2020» ΣΑ ΕΠ0011, Κωδικός πράξης/MIS (ΟΠΣ): 5046094 χρηματοδοτήθηκε το 1.357.201,00€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), από ιδίους πόρους (Δημοτικοί Πόροι) θα χρηματοδοτηθούν οι μη επιλέξιμες από το πρόγραμμα εργασίες της 1ης τροποποίησης σύμβασης ήσσονος σημασίας, συνολικής δαπάνης 241.146,74€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και τέλος από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021-2027» ΣΑ ΕΠ0017, Κωδικός πράξης/MIS (ΟΠΣ): 6004380, το υπόλοιπο μέρος της αρχικής σύμβασης και η δαπάνη της 2ης τροποποίησης σύμβασης (2η ΣΣΕ), ήτοι 12.678.177,69€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ

Η μελέτη αναφέρεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ιστορικό κέντρο της πόλης, που παρουσιάζει εικόνα υποβάθμισης που καθιστά επιτακτική την ανάγκη ανάπλασης του με στόχο την αναζωογόνηση του και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης. 

Με τη μελέτη αυτή επιδιώκεται η σύνθεση ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου συνόλου σύμφωνα με τις αρχές του περιβαλλοντικού σχεδιασμού, έτσι ώστε να  αποδοθεί στους πολίτες της Πάτρας και στους επισκέπτες, η περιοχή του ιστορικού κέντρου αισθητικά, λειτουργικά καλύτερη και πιο φιλική, ενώ ταυτόχρονα να βοηθηθεί η οικονομική ανάπτυξη της πόλης.

Κεντρική ιδέα της αρχιτεκτονικής σύνθεσης είναι η χάραξη τριών (3) Διαδρομών – Περιπάτων μέσω των οποίων επιτυγχάνεται η περιήγηση από το σύνολο σχεδόν των αξιόλογων μνημείων της αρχαίας & νεότερης ιστορίας της πόλης, μέσω πεζόδρομων & δρόμων ήπιας κυκλοφορίας προσφέροντας μία διαφορετική - αναβαθμισμένη αισθητική διάσταση και ποιότητα στο χώρο του ιστορικού κέντρου. Οι διαδρομές αυτές μπορούν να ακολουθηθούν είτε μονοσήμαντα είτε συνδυασμένες μεταξύ τους, ενώ σχεδιάσθηκαν, κατά το μέγιστο δυνατό βαθμό, ως ενιαία διαδρομή, που θα επιτρέπει στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης να διασχίζουν το σύνολο του ιστορικού κέντρου.

Διαδρομή 1 - Περίπατος Αρχαιολογικών χώρων συνδέει την κάτω με την άνω πόλη μέσω του κεντρικού πεζόδρομου της οδού Γεροκωστοπούλου, διασχίζοντας το βασικό τμήμα της άνω πόλης και περιλαμβάνοντας τους σημαντικότερους Αρχαιολογικούς Χώρους της πόλης (Κάστρο, Αρχαίο Ωδείο, ΡωμαϊκόΙππόδρομο, Παλαιό Δημοτικό Νοσοκομείο)

Διαδρομή 2 - Μεγάλος Περίπατος Μνημείων Ιστορικού Κέντρου διασχίζει τμήμα κυρίως της κάτω πόλης μέσω του κεντρικού πεζόδρομου της Ρήγα Φεραίου και περιλαμβάνει κάποια από τα πιο αξιόλογα και αντιπροσωπευτικά Νεώτερα μνημεία της πόλης (Νεοκλασικά, μπαρόκ, εκλεκτικισμού, ArtDecο, μεσοπολέμου)

Διαδρομή 3 - Περίπατος Ποδηλάτου Ιστορικού Κέντρου ένας μεγάλος περίπατος για το ποδήλατο που διασχίζει το Ιστορικό κέντρο της πόλης

Το έργο αποβλέπει στην βιοκλιματική και αισθητική αναβάθμιση της περιοχής με χρήση κατάλληλων υλικών επίστρωσης, φύτευσης και αστικού εξοπλισμού. Συνοπτικά οι εργασίες που προβλέπεται να εκτελεστούν αφορούν : 

• Ανακατασκευή οδών, πεζοδρομίων, πλατειών με χρήση ψυχρών υλικών (ψυχροί τσιμεντοκυβόλιθοι-ψυχρή άσφαλτος κλπ.)
• Δημιουργία δρόμων ήπιας κυκλοφορίας με επίστρωση ψυχρών υλικών
• Κατασκευή διπλής λωρίδας ποδηλατόδρομου με δάπεδο από έγχρωμη ασφαλτική στρώση χρώματος κόκκινου-κεραμιδί με φωτοκαταλυτικό επίστρωμα
• Διευκόλυνση της προσβασιμότητας ατόμων ΑΜΕΑ στην περιοχή ανάπλασης με την διαμόρφωση ραμπών πρόσβασης, κατασκευή οδηγών όδευσης τυφλών και εγκατάσταση συστημάτων ηχητικής ειδοποίησης σε υφιστάμενους σηματοδότες
• Αντικατάσταση οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης, πινακίδες ονοματοθεσίας, αριθμοθεσίας, προστασία αξονοδιασταυρώσεων
• Αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού (καθιστικά, ζαρντινιέρες, κάδοι απορριμμάτων, απορριμματοδέκτες, σταχτοδοχεία κλπ.)
• Εμπλουτισμό της φύτευσης και εργασίες άρδευσης, με επιλογή κατάλληλων δέντρων προσαρμοσμένων στις κλιματικές και εδαφολογικές συνθήκες τη περιοχής
• Διαμόρφωση θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων και μοτοποδηλάτων 
• Οδοφωτισμό και λοιπές ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες με τοποθέτηση νέου ενιαίου αστικού φωτισμού με συνδυασμό επίστυλων φωτιστικών και επίτοιχων (στους στενούς δρόμους) με λαμπτήρες LED
• Εργασίες καθαίρεσης απαλλοτριωμένων κτισμάτων της Αρχαιολογίας στις οδούς Υψηλάντου και Καραϊσκάκη.
• Εργασίες υδραυλικών έργων στο νέο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης και εργασίες αποκατάστασης βλαβών που τυχόν θα προκληθούν στο υφιστάμενο δίκτυο αποχέτευσης και ύδρευσης, κατά την διάρκεια εκτέλεσης εργασιών ανάπλασης .

Όσον αφορά τους επιμέρους στόχους του έργου, θα μπορούσαν συνοπτικά να συνοψιστούν στα παρακάτω σημεία :

1. Βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και του περιβάλλοντος της πόλης μέσω πεζοδρομήσεων, αύξηση πρασίνου, αναβάθμιση των περιοχών του ιστορικού κέντρου.
2. Δημιουργία ενός πόλου έλξης για τους επισκέπτες της πόλης, γεγονός που θα κάνει επιθυμητή και εφικτή μια μεγαλύτερης διάρκειας επίσκεψη.
3.  Ανάδειξη του πολεοδομικού ιστού-πολεοδομικού σχεδίου της Πάτρας.
4. Αποφυγή νέων αυξημένων κυκλοφοριακών φόρτων στο ιστορικό κέντρο και βελτίωση των κυκλοφοριακών παραμέτρων με τη δημιουργία πεζόδρομων.
5. Αναβάθμιση της πορείας που συνδέει τους αρχαιολογικούς χώρους του ιστορικού κέντρου της πόλης, με τη δημιουργία ενός αναβαθμισμένου ενδιάμεσου χώρου.
6.  Αποκατάσταση, όσο το δυνατόν περισσότερο, της φυσικής συνέχειας των διαφόρων αρχαιολογικών χώρων & μνημείων του ιστορικού κέντρου γεγονός που θα συμβάλει στην αισθητική αναβάθμιση και προβολή τους.
7. Επαφή των πολιτών με την πολιτιστική τους κληρονομιά και διαμόρφωση μιας όσο το δυνατόν πληρέστερης γνώσης της πόλης στην οποία ζουν, μέσω της δημιουργίας ενός δικτύου πεζοδρόμων με αναφορά κοινόχρηστους & αρχαιολογικούς χώρους, που θα προσφέρει ένα ευχάριστο περίπατο.

Οι δράσεις που θα υλοποιηθούν στα πλαίσια της επίτευξης των  στόχων αυτών είναι :

• Αναπλάσεις κοινόχρηστων χώρων-πλατειών που βρίσκονται στις διαδρομές-περιπάτους
• Πεζοδρομήσεις και δημιουργία δικτύου πεζόδρομων 
• Εργασίες αποκατάστασης πεζοδρομίων - οδών - κλιμάκων
• Δημιουργία δικτύου ποδηλατικής διαδρομής
• Δενδροφυτεύσεις
• Φωτισμός
• Αστικός εξοπλισμός 

Η συνολική περιοχή παρέμβασης ανέρχεται περίπου σε 95.000τ.μ. και αφορά σε πλατείες - κοινόχρηστους χώρους -πεζόδρομους –δρόμους ήπιας κυκλοφορίας-πεζοδρόμια - ποδηλατόδρομους -  δρόμους κυκλοφορίας αυτοκινήτων - χώρους στάθμευσης.

Για τον καθορισμό των νέων πεζόδρομων που δημιουργήθηκαν η μελέτη βασίστηκε, στη «Γενική Μελέτη Μεταφορών & Κυκλοφορίας για την πόλη της Πάτρας» - Γραφείο Δοξιάδη Μάιος1999 - και στην «Πρόταση Κυκλοφοριακής Οργάνωσης του Οδικού Δικτύου του Αστικού Συγκροτήματος της Πάτρας- Αναθεωρημένου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Πάτρας»(ΦΕΚ 358/ΑΑΠ/30-12-2011), ενώ αξιολογήθηκαν και στοιχεία από επιμέρους μελέτες που έχουν κατά καιρούς εκπονηθεί για λογαριασμό του Δήμου Πατρέων και αφορούν το Ιστορικό Κέντρο. 

Για τον καθορισμό της ποδηλατικής διαδρομής η μελέτη βασίστηκε στην «Κυκλοφοριακή μελέτη για την ένταξη δικτύου ποδηλάτου στην Πάτρα» - Α. Γόγολα Ιούλιος 2012 και το «Τεύχος των Τεχνικών Οδηγιών για Υποδομές Ποδηλάτων» του Υ.ΠΟ.ΜΕ.ΔΙ.-16/12/2016.

Συνοπτικά τα αποτελέσματα που αναμένεται να επιτευχθούν μετά την ολοκλήρωση του έργου έχουν ως ακολούθως:

• Αναζωογόνηση του Ιστορικού Κέντρου της Κάτω Πόλης
• Αναπλάσεις οδών και κοινόχρηστων χώρων
• Βελτίωση ποιότητας ζωής κατοίκων και επισκεπτών
• Ενίσχυση τοπικής οικονομίας
• Βελτίωση προσβασιμότητας (ΑμεΑ)
• Δημιουργία οργανωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων
• Προώθηση βιώσιμης κινητικότητας - προώθηση εναλλακτικών μετακινήσεων
• Ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και ασφαλέστερη κίνηση ποδηλατών
• Ενίσχυση βιώσιμης αστικής ανάπτυξης
• Αναβάθμιση αστικού εξοπλισμού & φωτισμού
• Ενίσχυση εμπορικής και κοινωνικής δραστηριότητα
• Σύνδεση βασικών σημείων της πόλης
• Μείωση κυκλοφοριακής και περιβαλλοντικής επιβάρυνση

Περιβαλλοντικό και κοινωνικοοικονομικό όφελος